مجتبى ملكى اصفهانى

63

فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )

عقل باشد ، جزو امارات است . « 1 » ولى برخى ديگر مانند مرحوم مظفر قدّس سرّه معتقدند كه استصحاب اصل است ؛ خواه مبناى آن روايات باشد يا عقل « 2 » . - اقوال در حجيّت استصحاب : مرحوم شيخ انصارى قدّس سرّه يازده قول در حجيّت استصحاب ذكر كرده است . « 3 » 1 - مطلقا حجّت است . 2 - مطلقا حجّت نيست . 3 - تفصيل بين استصحاب عدمى و وجودى و اعتبار استصحاب عدمى . 4 - تفصيل بين امور خارجى و حكم شرعى ؛ در امور خارجى مطلقا حجّت نيست ولى در احكام شرعى مطلقا حجّت است . 5 - در حكم شرعى كلى حجّت نيست مگر در عدم نسخ ، و در غير حكم شرعى كلى حجّت است . 6 - در حكم جزئى معتبر و حجّت است ، ولى در غير حكم جزيى حجّت نيست . 7 - در احكام وضعى و احكام تكليفى كه تابع آنها هستند حجّت است ، ولى در ساير احكام شرعى حجّت نيست . 8 - در آنچه با اجماع ثابت شده است ، حجّت نيست . 9 - تنها در صورتى حجّت است كه از دليل مستصحب يا از خارج استمرار مستصحب ثابت شود و شك در غايتى كه رافع است باشد . 10 - همان تفصيل قبل ولى شك در وجود غايت باشد . 11 - همان تفصيل قبل ولى شك در مصداق غايت از جهت اشتباه مصداق باشد كه در اين صورت حجّت است .

--> ( 1 ) الرسائل ، ص 319 . ( 2 ) اصول الفقه ، ج 2 ، ص 249 . ( 3 ) الرسائل ، ص 328 .